नार्सिसिस्ट भावंडाची लक्षणे: जेव्हा तुमचा भाऊ किंवा बहीण प्रत्येक गोष्ट स्वतःभोवती फिरवते

जेव्हा कुटुंब एखाद्या स्पर्धेसारखे वाटते

कदाचित प्रत्येक कौटुंबिक सण संपताना तुम्हाला स्वतःला लहान वाटत असेल. कदाचित तुमचा भाऊ कुटुंबाची प्रत्येक गोष्ट स्वतःची गोष्ट बनवतो, किंवा तुमची बहीण आई-वडिलांनी आधी तिचीच बाजू ऐकावी याची शांतपणे काळजी घेते. तुम्ही जर नार्सिसिस्ट भावंडाची लक्षणे शोधायला सुरुवात केली असेल, तर स्वतःच्याच कुटुंबात गोंधळलेले, दुर्लक्षित किंवा दोषी वाटून तुम्ही कदाचित थकला असाल.

समजावणे अवघड आहे म्हणून हा नमुना तुमची कल्पना ठरत नाही. भावंडांचे नाते हे आयुष्यातील सर्वात दीर्घ नात्यांपैकी एक असते, आणि जेव्हा त्यापैकी एक जण नार्सिसिस्टिक वैशिष्ट्यांवर खूप अवलंबून असतो, तेव्हा त्याचा परिणाम बालपणापासून मोठेपणापर्यंत तुमच्यासोबत राहू शकतो. कोणावरही शिक्का न मारता किंवा निदान न करता, तुम्ही जे पाहिले ते शब्दांत मांडायला हा मार्गदर्शक मदत करेल.

नार्सिसिस्ट भावंड म्हणजे काय?

नार्सिसिस्ट भावंड म्हणजे असा भाऊ किंवा बहीण ज्यांच्यात दीर्घकाळ स्वतःवरच लक्ष, कौतुकाची तीव्र गरज आणि इतरांच्या भावनांचा विचार करण्याची कमी क्षमता असा नमुना दिसतो. नार्सिसिस्टिक पर्सनॅलिटी डिसऑर्डरचे निदान फक्त परवानाधारक तज्ज्ञच करू शकतात, आणि अनेकांमध्ये यापैकी काही वैशिष्ट्ये असूनही ते त्या पातळीपर्यंत पोहोचत नाहीत. तरीही ही वैशिष्ट्ये स्वतःच एखाद्या कुटुंबावर खोल परिणाम करू शकतात.

अनेक कुटुंबांत ही गतिशीलता भूमिकांमधून जन्माला येते. एका मुलाला कधीच चूक न करणारे "सोन्याचे मूल" मानले जाते, तर दुसरे सगळा दोष झेलणारा "बळीचा बकरा" ठरते. विशेष असणे म्हणजे सुरक्षित असणे हे लहानपणीच शिकलेले भावंड ती रणनीती मोठेपणीही सुरू ठेवू शकते, आणि लक्ष, मान्यता, अगदी वारसाहक्कासाठीही तुमच्याशी स्पर्धा करू शकते.

नार्सिसिस्ट भावंडाची सामान्य लक्षणे

एकच वर्तन काहीच सिद्ध करत नाही. महत्त्वाचा असतो काळानुसार टिकणारा नमुना. अनेक लोक सांगतात अशी लक्षणे:

• सततची स्पर्धा: तुमचे यश त्यांना धोक्यासारखे वाटते. नवी नोकरी, नवा जोडीदार किंवा नवे बाळ यांना थंड प्रतिसाद मिळतो, किंवा बोलणे पटकन त्यांच्याकडे वळते.
• कुटुंबाचा इतिहास पुन्हा लिहिणे: एकत्र घालवलेल्या आठवणी अशा सांगितल्या जातात की ते नायक आणि तुम्ही समस्या. तुम्ही विरोध केला तर तुम्हाला चुकीचे आठवते असे सांगितले जाते.
• आई-वडिलांना तुमच्याविरुद्ध करणे: ते आई-वडिलांना किंवा नातेवाइकांना निवडक गोष्टी सांगतात, त्यामुळे अनेकदा एखाद्या भेटीला पोहोचण्याआधीच तुमच्याबद्दल मत ठरलेले असते.
• विनोदाच्या आड कमी लेखणे: तुमचे रूप, निर्णय किंवा करिअर यावर टोचणारे बोल, आणि मग "अरे, गंमत केली, एवढे काय."
• तुमच्या आयुष्यात कमी रस: बोलणे सतत त्यांच्या यश, अडचणी आणि योजनांकडे वळते. तुमच्या बातमीला फक्त एक मान डोलावणे मिळते, आणि ती हरवून जाते.
• न देता घेणे: ते पैसे, वेळ किंवा मदत घेतात आणि क्वचितच परत करतात, पण तुमच्यासाठी केलेल्या प्रत्येक गोष्टीचा हिशोब नीट ठेवतात.
• तुमच्या नात्यांचा मत्सर: ते तुमच्या जोडीदाराशी किंवा मित्रांशी फ्लर्ट करू शकतात, त्यांच्यावर टीका करू शकतात, किंवा त्यांना आपल्या बाजूला ओढायचा प्रयत्न करू शकतात.
• कधीच माफी न मागणे: स्पष्ट चुकाही उलट्या फिरवल्या जातात, आणि शेवटी माफी तुम्हीच मागता.
• अंतर ठेवून शिक्षा: तुम्ही मर्यादा घातली की ते गप्प होतात, इतर नातेवाइकांना सोबत घेतात, किंवा कुटुंब तोडणारे तुम्हीच असे दाखवतात.
• बाहेर मोहक, घरी थंड: इतरांना ते उदार आणि मजेदार वाटतात. बंद दाराआड तुम्ही एक पूर्ण वेगळी व्यक्ती पाहता.

हे का महत्त्वाचे आहे

भावंडांमधील नमुने तुम्ही स्वतःकडे कसे पाहता हे शांतपणे घडवू शकतात. तुलना, दुर्लक्ष किंवा दोषारोपात वाढला असाल, तर स्वतःला लहान करणे, जास्त स्पष्टीकरण देणे किंवा स्वतःच्या आठवणीवर शंका घेणे ही सवय लागली असेल. अनेकांना कौटुंबिक भेटींपूर्वी चिंता आणि नंतर कित्येक दिवस थकवा जाणवतो.

ही गतिशीलता मोठेपणीच्या नात्यांत आणि कामातही पसरू शकते. त्याच वेदनादायक पद्धतीने ओळखीची वाटणारी माणसे तुम्हाला आकर्षित करू शकतात, किंवा कौतुक मिळाले तरी एखाद्या "पण"ची वाट पाहत राहता. नमुना ओळखणे म्हणजे प्रत्येक गोष्टीसाठी भावंडाला दोष देणे नव्हे. तुमच्या काही प्रतिक्रिया कुठून येतात हे समजून घेणे, म्हणजे तुम्ही नव्या निवडू शकाल.

तुम्ही तुमच्या भावंडाला बदलू शकत नाही, हे लक्षात ठेवणेही मदत करते. पण ते तुमच्यापर्यंत किती पोहोचू शकतात हे तुम्ही बदलू शकता. काहीजण उबदार पण मर्यादित नाते ठेवतात, काहीजण भेटींमध्ये ग्रे रॉक पद्धत वापरतात, आणि काहीजण पूर्णपणे मागे सरकतात. तुमचे स्वास्थ्य जपणारा प्रत्येक निर्णय योग्यच आहे.

स्व-मूल्यांकन: आपल्या भावना समजून घेणे

यापैकी अनेक लक्षणे ओळखीची वाटत असतील, तर थोडे थांबून संपूर्ण चित्र पाहणे उपयोगी ठरू शकते. स्वतःला हळुवारपणे काही प्रश्न विचारा:

• या भावंडाजवळ असताना बहुतेक वेळा मला ताण किंवा लहानपणा वाटतो का?
• बोलून झाल्यावर मी अनेकदा माझ्याच आठवणीवर शंका घेतो का?
• माझे आई-वडील किंवा नातेवाईक घटनांची अशी आवृत्ती मानतात का जी मला ओळखीचीच नाही?
• त्यांची प्रतिक्रिया टाळण्यासाठी मी चांगल्या बातम्या सांगणे थांबवले आहे का?

आमची मोफत क्विझ तुम्हाला आजूबाजूच्या लोकांमध्ये दिसणाऱ्या नार्सिसिस्टिक वैशिष्ट्यांवर विचार करायला मदत करू शकते. हे आत्मचिंतनाचे साधन आहे, निदान नाही. जुन्या कौटुंबिक भूमिका अजूनही तुमच्या इतरांशी जोडले जाण्याच्या पद्धतीवर परिणाम करत असतील, तर तुमच्या अटॅचमेंट शैलीचे नमुनेही जाणून घ्यायला हरकत नाही. आणि ओझे जड वाटत असेल, तर परवानाधारक थेरपिस्टशी बोलणे खरोखर फरक पाडू शकते.